Het niet naleven van de wet heeft vooral grote financiële gevolgen. Het kost alleen al de bouwketen tientallen miljoenen euro’s per jaar. Lars Weijers van dakspecialist Weijerseikhout en Marko Sinke van ecologisch adviesbureau Loo Plan trekken aan de bel.

Op het eerste gezicht hebben een dakspecialist en een ecoloog niet direct raakvlakken. Toch vinden Weijers en Sinke elkaar als het gaat om de gevolgen van de Flora- en faunawet. Want het zal je maar gebeuren. Een renovatie van 100 woningen wordt plotseling stilgelegd door de vondst van enkele mussennesten. Het overkwam Lars Weijers net een keer te vaak dat de opdrachtgever z’n vergunningen en ontheffingen niet goed voor elkaar had. “Duurzaam bouwen, inclusief behoud van flora en fauna, staat voor ons voorop. Alle daken die we maken of renoveren, moeten geschikt zijn voor dieren die er in leven. Voldoen aan alle wetgeving en het bijtijds regelen is de oplossing. Daar vinden we elkaar, de bouwer en de ecoloog.”

Kostbaar onheil voorkomen

“We zien bij woningcorporaties dat bij 85 procent van de projecten de aanvraag voor ontheffing in het kader van Flora- en faunawet ontbreekt”, vertelt Weijers. “De gevolgen zijn ingrijpend. Niet alleen wij als dakspecialist kunnen niet doorwerken, ook alle andere (onder)aannemers staan plotseling maandenlang langs de kant. Projecten lopen grote vertraging op, de faalkosten zijn hoog, om nog maar te zwijgen van de opgelegde geldboetes. Bovendien kunnen subsidies worden misgelopen. En ook bewoners staan vaak letterlijk in de kou omdat ze niet terug kunnen naar hun woning. Het verlies loopt al snel in de tonnen. Wij vinden dat daar nu iets aan moet gebeuren. Niet alleen voor onszelf, maar voor de hele bouwketen, inclusief opdrachtgevers. We zijn er binnen de bouwketen, gezamenlijk verantwoordelijk voor dat opdrachtgevers op de hoogte zijn van de Flora- en faunawet. In dat streven vinden wij Marko Sinke dicht aan onze zijde. Vanuit zijn ecologisch adviesbureau is hij samen met ons heel goed in staat om dit kostbare onheil te voorkomen.”

Op tijd beginnen

Sinke maakt regelmatig mee dat hij wordt ingeschakeld als het al te laat is. “Met de Flora- en faunawet beschermt het ministerie van Economische Zaken dier- en plantensoorten die in het wild voorkomen. Alles wat schadelijk is voor beschermde soorten, is verboden. Als er een huismus onder het dak zit, mag je niet de dakpannen weghalen en het mussennestje verstoren of verwijderen voor onderhoud of renovatie. De wet is ingesteld omdat veel planten en dieren sterk in aantal afnamen. In de praktijk worden de effecten van de wet niet op de juiste waarde geschat. Dit is te voorkomen door al in de initiatiefase experts te betrekken bij renovatie- en grootonderhoud- projecten.”

Weijers vult aan. “In nauwe samenwerking met Loo Plan wijzen we opdrachtgevers op alle verplichte maatregelen. We geven advies over de Flora- en faunawet en bewaken het proces van de ontheffingsaanvraag. Hiermee behoeden we opdrachtgevers voor vertraging in het planningsproces en de uitvoering. Iedereen kan vervolgens normaal zijn werk doen, waardoor flora en fauna in evenwicht zijn en bouwprojecten volgens een gezonde planning doorlopen. Je hoeft geen vertraging op te lopen, als je maar op tijd begint. De kosten zijn sterk afhankelijk van het aantal woningen en de te onderzoeken beschermde soorten. Reken voor grotere projecten op € 75 tot € 100 per woning. Zet dat eens af tegen de veel hogere kosten en problemen bij stilleging en imagoschade voor de opdrachtgever.

Wat houdt een ecologisch onderzoek in?

Het verdient sterk aanbeveling minimaal één jaar voor de geplande uitvoering van de werkzaamheden - tijdens aanvang van de initiatiefase - te starten met een QuickScan Flora- en faunawet. Als het nodig is, vindt vervolgens aanvullend soortonderzoek plaats en wordt een ontheffing aangevraagd.

Het traject van QuickScan tot en met ontheffing heeft een doorlooptijd van maximaal 1,5 jaar. Opdrachtgevers die van plan zijn om in de nabije toekomst ook in aangrenzende gebieden renovatie- of grootonderhoud projecten uit te voeren, doen er verstandig aan het ecologisch onderzoeksgebied uit te breiden. Een ontheffing heeft namelijk een geldigheidsduur van maximaal vijf jaar, en door het combineren dalen de kosten per eenheid en kan het toekomstige project volgens planning worden uitgevoerd.

Door flora en fauna vroeg in het proces mee te nemen kan makkelijk worden voldaan aan de wettelijke verplichtingen en kan vertraging en hoge extra kosten door de aanwezigheid van beschermde soorten worden voorkomen.