De gemeente Opmeer heeft de afgelopen jaren een deel van haar woningbestand verduurzaamd door vloer-, muur- en glasisolatie als één pakket aan te bieden. Hierdoor stapelde het rendement flink op. Een situatieschets.

Veel woningen in het sociale huurwoningbestand van Opmeer hebben houten en niet-geïsoleerde betonnen vloeren, en spouwmuren als buitengevels. Zonder ingrepen is de energie-efficiëntie verre van optimaal. Dit leidt tot hoge energiekosten en een onprettig klimaat. Reden voor de gemeente om een kleine tien jaar geleden te starten met een isolatiecampagne. Bewoners kregen het aanbod om in één keer hun vloeren spouw te laten isoleren. En wanneer het tijd was voor schilderonderhoud werd ook dubbelglas (HR++-glas) geplaatst in de kozijnen. Een totaalpakket, losse opties waren er niet. “We zijn ervan overtuigd dat het alleen zin heeft als je alles aanpakt”, legt Willem Poortvliet, Bouwkundig medewerker Woningbedrijf bij Gemeente Opmeer, uit.

“Juist het totaal zorgt voor een grote verbetering en maakt het voor ons als eigenaar ook interessant om een deel van de kosten op ons te nemen. Je hebt immers minder onderhoudskosten door het betere klimaat. Dat hebben we doorberekend in het aanbod voor de bewoners, zodat de huurverhoging minimaal was.” Het verbaast dan ook niet dat het gros van de bewoners op het aanbod in ging. En de schaarse woningen waarvan de bewoners geen interesse toonden, worden aangepakt tijdens mutatiemomenten.

De werking van de aanpassingen is onder andere dat koude buitenmuren warmer worden en er minder warmte verloren gaat. Hetzelfde gaat op voor een geïsoleerde vloer. De onderzijde van de vloeren is geïsoleerd door middel van thermoskussens gemaakt van sterke, veredelde kunststoffolie. Hierdoor lekt de warmte niet langer door de vloer weg. De vloer bereikt sneller een hogere temperatuur en koelt langzamer af.

Door de bodem van de kruipruimte ook nog te voorzien van bodemfolie wordt gezorgd dat de vochtigheidsgraad onder de vloer een stuk lager ligt. Door de gecombineerde aanpak van folie en kussens hebben bewoners geen last meer van schimmels en vochtplekken op de muren. Met andere isolatievormen is dit voorheen niet gelukt, zegt Poortvliet. Hij wijst nog op een ander voordeel. Dat woningen minder vochtig zijn, neemt de voedingsbodem weg voor huisstofmijt, die allergische reacties kan veroorzaken. Die voedingsbodem kan vooral ontstaan wanneer er wel glasisolatie en spouwmuurisolatie is, maar geen vloerisolatie. De vloer is dan het koudst en dan trekt de vochtigheid in de vloerbedekking en onderaan de muren.

Middels een enquête heeft de gemeente een goed beeld gekregen van het resultaat. Ruim tachtig procent van de bewoners merkt een duidelijke verbetering. Ook zijn op vrijwillige basis meterstanden opgevraagd van voor en na de isolerende maatregelen. De besparing is als volgt opgebouwd: alleen vloerisolatie levert een besparing van gemiddeld 11 procent op de gasrekening op. Wanneer de vloer en de spouwmuren zijn geïsoleerd loopt dit op tot 26 procent. Aangevuld met isolatieglas op de verdieping van de woning komt de besparing op 32 procent. Het rendement is een stuk groter dan bij eerdere methoden die de gemeente probeerde, stelt Poortvliet.

Maar de resultaten zijn niet alleen af te lezen aan meterstanden. Ze zijn ook duidelijk voelbaar in de woningen. Poortvliet: “Veel mensen gaven vooral aan dat de vloer niet meer koud aanvoelt aan de voeten. Zelfs niet als ze ’s ochtends uit bed komen. De warmte blijft langer hangen en wordt egaler verdeeld. Een vrouw met een vloer van natuurkurk, gaf bovendien aan dat ze nu de stoelen over de grond kan schuiven. Eerder was de vloer te vochtig daarvoor.” Dat de warmte langer blijft hangen, zorgt er volgens Poortvliet ook voor dat mensen op een later moment hun verwarming aanzetten. En met warme voeten is het een stuk comfortabeler. “Dat bleek pas na de enquête. De werkelijke besparing is dus nog groter. Het loont om je meer te focussen op isolatie dan op installaties. Installaties gaan met geluk vijftien jaar mee. Isolatie het hele leven van een woning.”