Harry Sterk, voorman van het onafhankelijke ESCoNetwerk.nl legt uit hoe het uitbesteden aan een ESCo, een Energy Service Company. bijdraagt aan duurzaamheid. Het is vaak een combinatie van een team van installateurs en een financier. Samenwerking met een ESCo kan substantieel energiekosten besparen, de kwaliteit verhogen, vermogensbeslag in bijvoorbeeld installaties verlagen en de eigen organisatie ontlasten.

“Het idee is dat een externe organisatie een duurzame energie-oplossing gaat organiseren en dat financiert uit de besparing op de energiekosten”, vertelt Sterk. “Dat is de essentie van de samenwerking. Maar ‘ESCo’ is een breed begrip. Het kan bijvoorbeeld een partij zijn die alle TL-balken bij een bedrijf vervangt door LED-verlichting. Maar het kan ook betekenen dat een ziekenhuis of verzorgingshuis alle mogelijke installaties gaat aanpassen. Dat is dan een strategische samenwerking en die is veel complexer. Ook bijvoorbeeld een gemeente met maatschappelijk vastgoed kan zo’n strategisch contract aangaan.”

Richten op kerntaken

Strategische samenwerking gebeurt meestal op basis van een prestatiecontract en integrale afspraken voor langere tijd. “De opdrachtgever vertelt de ‘outputwensen en –eisen’ aan de externe partij, bijvoorbeeld op welk moment het welke temperatuur moet zijn in een gebouw. Het is dan aan de ESCo om dat voor elkaar te krijgen”, legt Sterk uit. “Door de gehele energievoorziening uit te besteden aan een ESCo kan een organisatie zich meer richten op haar kerntaken. En dat kan grote besparingen opleveren. Zo had een thuiszorgorganisatie in de regio Amsterdam een jaarlijkse energierekening van circa zes miljoen euro. Zij besparen nu ongeveer één miljoen per jaar. Daarmee is de terugverdientijd van de investering te berekenen.”

Sterk noemt samenwerking met een ESCo een voorbeeld van de nieuwe economie: aanbieder en vrager moeten samen voordeel hebben van de samenwerking. “Vroeger plaatste een installateur een apparaat in een gebouw en vertrok dan, maar zo werkt het niet meer. Vrager en aanbieder zijn met elkaar verbonden voor een langere periode via een prestatiecontract en zullen daarom samen een robuust plan moeten maken. Als ESCoNetwerk.nl proberen wij partijen bij elkaar te brengen en bijvoorbeeld standaardcontracten op te stellen zodat niet iedereen opnieuw het wiel hoeft uit te vinden. Daarmee is tevens opschaling mogelijk: in plaats van één school of gebouw te verduurzamen, kun je er ook meteen tien of honderd doen.”

Veel dieper kijken

ESCo’s zijn een belangrijke stap in de verduurzaming van Nederland, vindt Sterk. Dat proces is tot nu toe tamelijk vrijblijvend met weinig handhaving. ESCo’s bieden een goede kans voor concrete businesscases. “Dit gaat veel verder dan alleen maar energiezuinige installaties plaatsen. Je kunt hiermee veel dieper kijken naar de langere termijn. Als het klimaat in een gebouw goed op orde is, dan stijgt de waarde van het gebouw, ervaren de gebruikers meer comfort, is er minder ziekteverzuim en kan de productiviteit toenemen.

Dat soort effecten zijn als ‘bijvangst’ vaak veel groter dan alleen het besparingseffect op energie. Dat is heel erg relevant. Bovendien moet je als samenwerkende partijen ook gezamenlijk bedenken wat in de toekomst gaat gebeuren met bijvoorbeeld wet- en regelgeving, mogelijke impact van nieuwe technologie, etcetera. Dat dwingt je om beslissingen te nemen die je anders misschien vooruit had geschoven. Daarmee kom je tot een veel beter doordacht toekomstplan. Dat is ook wat ik hoor van mensen die hier mee bezig zijn. Als je alle bijkomende effecten van duurzame investeringen meerekent, valt een businesscase heel erg positief uit. De bijvangst is soms wel tien keer groter dan alleen het stukje energie. Als je je salariskosten drie procent kunt verbeteren, dan is dat ook een grote besparing. Dat is voor velen een eye-opener.”