Volgens Sebastiaan van ’t Erve, coördinator van de EO Wijersprijsvraag, is dit alleen haalbaar als zowel burgers, bedrijven en kennisinstellingen in een regionale organisatie met elkaar worden verbonden.

“Net als veel andere regio’s wilden wij de kracht van de EO Wijersprijsvraag gebruiken om nieuwe inspiratie en visie te vinden voor ruimtelijke vraagstukken,” vertelt Van ‘t Erve. “Voorgaande edities hebben bewezen dat de manier van denken volledig kan worden omgegooid en dat is precies wat we nodig hebben met het complexe vraagstuk rond energietransitie. Iedereen snapt dat we energie duurzamer moeten opwekken en we minder moeten gebruiken. Niet alleen vanwege het klimaat, maar ook de aardbevingen in Groningen of de geopolitieke verhoudingen met Rusland vragen om meer zelfstandigheid in onze energievoorziening. Maar hoe ga je dat doen? Als je dat als overheid van bovenaf oplegt werkt het niet. Het moet van onderaf komen en dat kan met deze prijsvraag.”

Ateliers

Afgelopen september zijn vier inzendingen uitgekozen die momenteel samen in ateliers werken aan een allesomvattend plan voor 2030. “De verduurzaming van bestaand vastgoed vormt een belangrijk onderdeel binnen het plan,” zegt van ’t Erve. “Een groot deel van ons energieverbruik zit in wat er al gebouwd is. In het Nationaal Energie Akkoord en de regionale akkoorden krijgt het al aandacht, maar je ziet dat het niet vanzelf gaat. Ambities zijn mooi, maar als je de markt en de consument niet in beweging weet te brengen, gebeurt er te weinig. Wat vraagt de klant? De consument raakt in verwarring als het gaat om klimaatneutraal of nul-op-de-meter. Is het een product of een dienst? Wat is rendabel? De overheid, het bedrijfsleven en de consument moeten de dialoog veranderen. Daar gaat dit plan over.”

Vervolgstap

Het antwoord op het vraagstuk is niet eens zozeer technisch, maar gaat volgens Van ‘t Erve meer over de vervolgstap en hoe we om kunnen gaan met de energietransitie. “Hoe geef je met governance sturing aan het project? Hoe zorg je dat het betaalbaar blijft, en dus niet afhankelijk bent van subsidies. Hoe betrek je mensen? Er zijn al bedrijven waar je je energierekening kunt inleveren en waar ze de maximale duurzaamheidsmaatregelen nemen voor je woning. Het komt er uiteindelijk op neer dat bedrijven meer garant moeten gaan staan voor hun prestaties. Het is anders dan het verkopen van een stuk isolatiemateriaal en de klant het dan verder zelf laten uitzoeken. De bedrijven die staan voor hun product en kwaliteit komen in een concurrerende markt op de lange termijn vanzelf bovendrijven.”