Rogier Goes
Senior beleidsadviseur Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg

Onder meer omdat het onderscheid tussen de zorg- en woonfunctie niet meer duidelijk is. Naleving van de regels is volgens sommigen niet altijd de beste optie. “Alleen mensen met een hoge zorgvraag krijgen hun verblijf in het verzorgingshuis nog vergoed. Senioren met een geringere zorgvraag die er toch graag willen wonen, betalen voortaan zelf hun huur. Dit scheiden van wonen en zorg heeft juridische vragen als gevolg. Een knelpunt zit onder meer in de vraag of een verzorgingshuis nog in het bestemmingsplan past als er ook mensen wonen die minder of geen zorg nodig hebben, en het leidt tot de discussie of een bestemmingsplan moet worden aangepast”, zegt Rogier Goes, senior beleidsadviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg.

Architectonische transformatie

De gang naar verzorgingshuizen stagneert al enige tijd als gevolg van veranderde wetgeving, financiering en omdat mensen langer zelfstandig willen blijven wonen. Om leegstand te bestrijden kunnen die een nieuwe functie krijgen en dus andere doelgroepen opnemen. Een (architectonische) transformatie kent in de praktijk soms praktische bezwaren met het oog op het bestemmingsplan. Voor woonruimte gelden bijvoorbeeld andere parkeernormen dan voor een zorglocatie. Ook vereist een nieuwe invulling van zorgvastgoed soms nieuwe huurconstructies, vervolgt Goes. Zo kan de zorgaanbieder een extra rol krijgen. Die van huurbaas, als deze besluit bepaalde ruimten te verhuren of onder te verhuren. Los van discussies over de wenselijkheid hiervan, krijgen zorginstellingen (en vastgoedeigenaren) vooral te maken met een grote hoeveelheid aan wetten en regels bij verhuur. Daarnaast sloten zorgaanbieders voorheen jarenlange huurcontracten af waar dat nu minder vanzelfsprekend is. Minder zekerheid dus voor de zorgaanbieder en de vastgoedeigenaar. “De nieuwe situatie vereist nieuwe contracten. Het Kenniscentrum Wonen-Zorg heeft inmiddels voorbeeldovereenkomsten opgesteld die rekening houden met die actuele ontwikkelingen.”
 



Peter Boerenfijn
Directeur Habion
 

Wonen en zorg

Een vastgoedeigenaar en beheerder die verzorgingshuizen transformeert is Habion. De woningcorporatie heeft 75 verzorgingshuizen in beheer en experimenteert in enkele met multifunctioneel gebruik, waaronder in het verzorgingshuis in Voorst. “Ouderen wonen er naast jongeren en mensen met een verstandelijke beperking, al dan niet met behulp van zorg. Verschillende zorgaanbieders werken er samen. Er zit een ondernemer in die kookt en bewoners kunnen er gezellig samen eten. Een efficiënte mix van wonen en zorg, al is de huidige wet- en regelgeving nog niet altijd op die flexibiliteit ingericht”, merkt ook Habions directeur Peter Boerenfijn.

Samen oud worden

Habion verhuurt zowel aan zorgaanbieders als direct aan bewoners. En daar zit ‘m soms nou net de crux. “Is er sprake van woonruimte, dan vereist de wet dat er een hal is bij de woning terwijl diezelfde hal er niet mag zijn als er in de betreffende kamer of woning iemand woont die een intramurale zorgindicatie heeft. Dat is natuurlijk geen doen. Voor een verzorgingshuis gelden daarnaast andere brandveiligheidsvereisten dan voor woonruimte terwijl er dezelfde mensen wonen.” Hoewel jongeren naast ouderen kunnen leven in een gemoderniseerd verzorgingshuis is het niet de bedoeling dat een dertig-jarige zonder zorgvraag die als eerste op de lijst staat terechtkomt in een speciaal voor zorgbehoevenden aangepaste sociale huurwoning, zegt Boerenfijn. “Toch kan dat wel gebeuren als gemeenten vasthouden aan de sociale woonruimteverdeling en geen uitzondering maken. Een wettelijke transitieperiode lijkt me raadzaam. Hierin kunnen gemeenten en eigenaren handiger omgaan met regelgeving en ruimte bieden aan lokale oplossingen. De belangrijkste vraag in een gemeente is toch vooral hoe je samen leuk oud kunt worden in plaats van star vast te houden aan de landelijke wet- en regelgeving.